Przedmiotowa teza uchwały Sądu Najwyższego podjętej w składzie powiększonym tj. 7 sędziów wyjaśniła w pełni wątpliwości, kto na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 22 października 2007 r. był rozumiany jako nabywca nieruchomości wykupionej od skarbu państwa lub gminy za bonifikatą. Sąd Najwyższy w związku z tym jednoznacznie rozstrzygnął, iż obowiązek zwrotu bonifikaty udzielonej nabywcy w przypadku zbycia nieruchomości przed upływem 5 letniego okresu nie obciąża osoby bliskiej, która nabyła od pierwotnego nabywcy nieruchomość, a następnie ją sprzedała osobie trzeciej, a z takim przypadkiem mamy do czynienia w Pańskiej sytuacji.
Jednakże ta teza jednoznacznie nie przesądza kwestii, czy osoba bliska, która nabyła mieszkanie przed nowelizacją Ustawy może ją sprzedać bez obowiązku zwrotu bonifikaty już po rozpoczęciu obowiązywania nowych przepisów, które takie uprawnienie wolnej sprzedaży uchylają.
W obecnej chwili nie jest jeszcze znane uzasadnienie orzeczenia w tej sprawie, w którym zapewne SN z omówi ten problem z należytą starannością, jednakże moim zdaniem sytuacja ta zostanie rozwiązana na korzyść osób bliskich, którym pierwotny nabywca przekazał nieruchomość jeszcze na podstawie dawnych przepisów Ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Za taką koncepcją przemawia przede wszystkim zasada nie działania prawa wstecz (tj. lex retro non agit), tym bardziej, iż ustawodawca chcąć rozciągnąć skutki prawne, na stany faktyczne powstałe przed wejściem w życie tych przepisów powinien jednoznacznie tak postanowić w przepisach przejściowych ustawy nowelizującej.
Ciężko zgodzić się z tezą, iż osoby, którym darowano mieszkania przed nowelizacją i które miały przeświadczenie możliwości wolnego dysponowania mieszkaniem, nagle te prawo utraciły w wyniku działań ustawodawcy, można bowiem zadać sobie pytanie, czy w niektórych sytuacjach doszło by w ogóle do wspomnianego zbycia na rzecz osoby bliskiej, gdyby przepisy od początku miały formę znowelizowaną. Obywatel nie może w trakcie dokonywania czynności prawnych być niepewny jej skutków prawnych, tym bardziej nie można od obywatela wymagać przewidywania działań ustawodawczych. Zgodnie więc z zasadą praw nabytych, moim zdaniem, nowelizacja Ustawy nie mogła pogorszyć sytuacji osób które nabyły mieszkania od osób bliskich, które poprzednio wykupiły te mieszkania od gminy lub skarbu państwa.
Należy mieć na względzie również zasadę równości, bowiem osoby, które nabyły mieszkania od osób bliskich, a następnie je zbyły na rzecz osób trzecich przed nowelizacją znalazłyby się bez jakiegokolwiek uzasadnienia w lepszej sytuacji od osób które nabyły mieszkanie w trakcie obowiązywania starych przepisów i które nie zdążyły, bądź nie miały potrzeby sprzedać mieszkania przed ich nowelizacją.
Podobne zdanie prezentuje również Rzecznik Praw Obywatelskich, vide wypowiedź pracownika RPO Kamili Dołowskiej na bazie tegoż orzeczenia: "Oczywiście jak zawsze trzeba poczekać na uzasadnienie uchwały. Sąd Najwyższy zapewne rozważy w niej poszczególne sytuacje, jakie mogą tu wchodzić w rachubę. Jednak z kategorycznego brzmienia uchwały można wnosić, że – jak sugerował rzecznik – o obowiązku zwrotu bonifikaty, czy raczej jego nieistnieniu, decyduje moment wykupu mieszkania lub innej nieruchomości przez pierwotnego nabywcę, tj. data 22 października 2007 r. Bliski więc nie zwraca jej nie tylko wtedy, gdy przed tą datą nastąpiło zarówno nabycie od pierwotnego nabywcy, jak i sprzedaż na rzecz osoby trzeciej; nie ma takiego obowiązku także wówczas, gdy do nabycia od pierwotnego nabywcy, sprzedaży czy darowizny na rzecz osoby trzeciej doszło po 22 października 2007 r.Odrębną kwestią może się okazać obowiązek zwrotu bonifikaty przez spadkobierców.". Warto wspomnieć, iż to własnie Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił z zapytaniem prawnym do Sądu Najwyższego o wyjaśnienie powyższych wątpliwości.
Podsumowując w mojej opinii osoby, które uzyskały od bliskich mieszkania wykupione od gminy albo od Skarbu Państwa przed 22 października 2007 r., mogą je teraz sprzedać bez obawy, że przyjdzie im zwrócić bonifikatę udzieloną podczas wykupu, jednakowoż stanowisko to jako takie wprost nie wynika ze wspomnianej na początku tezy wyroku SN, dopiero uzasadnienie tegoż wyroku wyjaśni ostatecznie wszystkie wątpliwości związane z tą sprawą.
Komentarzy (0)
Prawoprywatne.pl
http://www.prawoprywatne.pl//article.php/20080604123211187